طوایف ایل مموس(سیره)
طوایف ایل مموس عبارتند از 1-سیره2-مال فرخی3-مال میه4-یخیوند
که به ترتیب به آنها خواهیم پرداخت
طایفه سیره، به نامهای دیگر هم چون صدره نوشته و خوانده شده است
سیره یکی از قدیمی ترین طوایف ایل مموس می باشد ،مردم طایفه سیره خود را از نوادگان "توکل"(tukal)می دانند.
توکل نیای بسیاری از تیره های مموس مانند سیره،گروهی از تیره مال فرخی،پاپاکه(مال میه)،کوچونی(دیناروند) اعراب بیت فزیه،وبسیاری دیگر از کسانی که مهاجرت کرده اند.
از لحاظ اراضی بیشترین وسعت املاک دیم و کشاورزی را در میان طوایف مموس دارا هستند که بیشتر غیر قابل کشاورزی یا راه دسترسی به آنها وجود ندارد. مردم طایفه سیره مردمانی زحمت کش ،نجیب،اصیل و باسیرت بوده اند.
مردم سیره همچون دیگر ایل مموس از دودمان اصیل ایرانی وباستانی می باشند ،استفاده از ملاط گچ و سنگ در چند سده اخیر که توسط آنها در چند نقطه از جمله آرامگاه پیرولی فرزند کوچک سیره که نزدیک به سیصد سال پیش ساخته شده به کار گرفته شده و تقریبا شبیه به شیوه چهار طاقی می باشد ،نشان از به کارگیری معماری گذشته ایرانی وساسانی و حفظ آن قدمت کهن نزد مردمان مموس وسیره می باشد.که متاسفانه این آرامگاه توسط سودجویان آثار تاریخی تخریب شده است.
در املاک طایفه سیره اشاره به کلمه "گور"(gur)به معنای گبر،و زرتشتی در" گورکل گرته"و نیز اسامی تاریخی مانندبهرام و جمشیددر گور بهرام،و گور جمشید....نشان از قدمت کهن این مردمان است که انتساب آن را با ایران کهن رهنمون می شود ونیز شهر ساسانی کلاته که جز املاک آنها میباشد و خاطراتی از آن در ذهن دارند نشان ازاصالت تاریخی این مردمان می باشد و نشان از خاطره ای تاریخی است که گرچه از بین رفته است ولی یاد آن فراموش نشده است.
فروپاشی مموس بزرگ در زمان توکل رخ می دهد در زمان توکل طایفه مموس یا طایفه او 366خانوار بزرگ بوده که برآنها حکومت می کرده است.از زبان کدخدا عباس(کدخدای سیره) نقل کرده اند که تا 17نسل قبل ازخود به توکل وصل می شده است امروزه از خود کدخدا عباس تا امروز پنج نسل میگذرد که از توکل تا نسل ما در سال 1398تقریبا22نسل می گذرد باا این احتساب هفتصد سال از از زمان توکل می گذرد.
به نظرمی رسد که همزمان با حملات مغول و هلاکو خان میباشد .با توجه به آنچه که در مورد توکل(tukal) گفته می شودبه خاطر نسبتی که به (توکل )میدهند مبوس همان توکل(tukal) است وفروپاشی مموس هم نشان از عدم دستبوسی ویا عدم متابعت او از مغولان بوده است .وجود مموس ها در نقاط مختلف به صورت گسترده و نماندن هیچ نشانی از آن 366خانوار نشان از این اتفاق تاریخی است وکسانی هم که نسل خود را به توکل می رسانند از نسل او هستند .وگفته شده که توکل چهار فرزند داشته است.به نظر می رسد بقیه طوایف مموس هم یا از نسل او بوده یا با او وابستگی داشته اند وهمه ایل مموس احتمالا نیای مشترکی دارد.
طایفه سیره شامل چند تیره به نامهای،سیره(گرگعلی ،میرعلی،پیرولی) حیجولی،باتولی،حاجعلی و غلامعلی می باشد.
کدخدایی طایفه سیره ابتدا به عهده حاجعلی و بعد از او در تیره سیره و خاندان گرگعلی بوده است.از میان تیره های سیره ،تیره حیجولی به طور کامل مهاجرت کرده اند و واز بقیه طایفه سیره نیز بیش از نیمی یا شاید دوبرابر آن از اینجا مهاجرت کرده اند که در عراق یا دیگر نقاط ایران ساکن هستند.مردمان سیره در دوره های گذشته به شهامت وجنگاوری شهره بوده اند داستانهای زیادی از توان جسمی بالا و قدرت پهلوانی آنها وجود دارد،در میان طایفه سیره پیرولی فرزند کوچک سیره به عنوان سواره نظام در رکاب والی در اواخر زندیه و اوایل قاجاریه خدمت کرده و همراه او از ایل مموس حسن بیرق دار از تیره مالمیه نیز در رکاب والی بوده است.
در دوره پهلوی اول و اجبار به یکجانشبنی مردم طایفه سیره درروستای شیر کش اقدام به خانه سازی کرده اند ولی مسکن اصلی آنها بیشتر روستای سیاهدول بوده است که املاک صادره آنها نیز به نام سیاهدول به عنوان روستای آنها ذکر شده است.
در دوران جنگ تحمیلی و قبل آز آن اسکان طایفه سیره در روستای گلسیری به صورت متمرکز صورت گرفت ولی عده ی زیادی نیز در شهر آبدانان و شهرهای همجوار ساکن بودند با پایان یافتن جنگ تحمیلی عده زیادی در شهر دهلران ساکن شدند امروزه نیز مردم این طایفه پس از جابجایی به کنار جاده دهلران-مهران منتقل شدند ودر شهرک انقلاب 1گلسیری ساکن هستند .
از افراد صاحب نام طایفه سیره در دهه های اخیر که به رحمت ایزدی پیوستند کدخدا داربلوط چراغی ،شادروان صیدمراد شریفی ،سبزی شکری ،طهماس صفری ،صفر نجفی،حاتم کارگر بوده اند.افراد صاحب نام بسیارند ولی از هر تیره یک نفر ذکر شده است .
این طایفه در دوران جنگ تحمیلی و پس از آن چندین شهید تقدیم ایران اسلامی کرد که می توان به شهید مرادخان عباسی و شهید علی حسن یوسفی همچنین شهید گرانقدر فرهان علیرضایی که از مردان صاحب نام و دلاور زمان خود بود،شهید داودیان و جمشیدی ..که تقریبا تعداد آنها شاید بیش از ده شهید باشد.
در دوره ی گذشته از میان این طایفه خانم مهندس زلیخا درویشی واستاد علیرضا جعفری پور توانستند به شورای شهر دهلران به مدت چهارسال راه یابند.
دوستانی که نظرات خود را اعلام داشتند ،چون به صورت خصوصی پیام دادند ،در جواب عدم رویت نظرات ،امکان بارگزاری نظرات شما به دلیل خصوصی فرستادن مطالب مقدور نمی باشد،همچنین عزیزانی که مایل به ارتباط صوتی یا نوشتاری هستند حتما در کنار نظرات شماره تلفن یا ایدی تلگرام یا لینک ارتباطی برای اینجانب فراهم آورند تا مطالب شما را بارگزاری کنم .با تشکر
